Jak widzi osoba z wadą wzroku? Krótkowzroczność, nadwzroczność i astygmatyzm

Niewyraźny obraz, trudności z oceną odległości, zmęczenie oczu przy czytaniu — problemy ze wzrokiem dotyczą dziś coraz większej liczby osób. Każda wada wzroku zniekształca obraz w inny sposób, dlatego to, „jak ktoś widzi”, zależy od tego, z jaką dokładnie wadą ma do czynienia. Wyjaśniamy różnice między trzema najczęstszymi wadami — krótkowzrocznością, nadwzrocznością i astygmatyzmem.

Jak widzi osoba z krótkowzrocznością?

Krótkowzroczność (miopia) sprawia, że osoby dotknięte tą wadą dobrze widzą przedmioty znajdujące się blisko, natomiast wszystko, co znajduje się dalej, staje się rozmazane. Wynika to z tego, że promienie światła skupiają się przed siatkówką, zamiast dokładnie na niej.

W praktyce oznacza to trudności z:

• odczytaniem napisów z daleka (np. na tablicy, znakach drogowych),
• rozpoznawaniem twarzy osób znajdujących się po drugiej stronie ulicy,
• ostrym widzeniem podczas jazdy samochodem, szczególnie po zmroku.

Im wyższy stopień krótkowzroczności, tym mniejsza odległość, na której obraz pozostaje ostry.

Jak widzi osoba z nadwzrocznością?

Nadwzroczność (hipermetropia) to niejako przeciwieństwo krótkowzroczności — promienie światła skupiają się za siatkówką. Osoby z tą wadą mogą stosunkowo dobrze widzieć w dali, natomiast trudność sprawia im skupienie wzroku na przedmiotach znajdujących się blisko.

Typowe objawy to:

• rozmazany obraz podczas czytania czy pracy z bliska,
• zmęczenie oczu i bóle głowy po dłuższej pracy przy komputerze lub nad książką,
• mrużenie oczu w celu wyostrzenia obrazu z bliskiej odległości.

Przy niewielkiej nadwzroczności oko może częściowo kompensować wadę własnym wysiłkiem akomodacyjnym — dlatego objawy bywają odczuwalne dopiero po dłuższym czasie pracy wzrokowej, a nie od razu.

Jak widzi osoba z astygmatyzmem?

Astygmatyzm wynika z nieregularnego kształtu rogówki lub soczewki oka — zamiast być gładko zakrzywioną jak fragment kuli, przypomina bardziej kształt piłki do rugby. Sprawia to, że światło skupia się w kilku punktach zamiast w jednym, a obraz — niezależnie od odległości — staje się rozmazany lub zniekształcony.

Osoba z astygmatyzmem może odczuwać:

• rozmyty obraz zarówno w bliży, jak i w dali,
• trudności z widzeniem w nocy — źródła światła (np. reflektory samochodów) mogą wydawać się rozmyte lub otoczone poświatą,
• ogólne wrażenie patrzenia „przez mgłę”, niezależnie od tego, na jaką odległość próbuje się skupić wzrok.

Astygmatyzm bardzo często współwystępuje z krótkowzrocznością lub nadwzrocznością, dodatkowo pogłębiając trudności z ostrością widzenia.

Co zrobić, jeśli rozpoznajesz u siebie te objawy?

Wszystkie trzy opisane wady wzroku mają jedną wspólną cechę — dobrze dobrana korekcja (okulary lub soczewki kontaktowe) skutecznie przywraca ostre widzenie. Kluczem jest jednak precyzyjne badanie, które pozwoli określić rodzaj i stopień wady, a następnie dobrać odpowiednie rozwiązanie.

Jeśli zauważasz u siebie opisane objawy, warto nie zwlekać z badaniem wzroku — nieskorygowana wada wzroku to nie tylko dyskomfort, ale też codzienne, niepotrzebne zmęczenie oczu i całego organizmu.